Υπόθεση Μαζωνάκη: Στο μικροσκόπιο οι ψευδογιατροί και οι μη εξουσιοδοτημένοι θεραπευτές

Με αφορμή την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη ήρθε στο προσκήνιο η συζήτηση γύρω από τη δράση ανθρώπων που παρέχουν υπηρεσίες υγείας χωρίς την απαιτούμενη επιστημονική ή επαγγελματική ιδιότητα. Ψευδογιατροί, υπνωτιστές και μη εξουσιοδοτημένοι θεραπευτές βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης, με τους ειδικούς να επισημαίνουν τους πιθανούς κινδύνους για τους πολίτες και τα ερωτήματα σχετικά με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πρακτικές που παρουσιάζονται ως θεραπευτικές, αλλά δεν στηρίζονται απαραίτητα σε αναγνωρισμένες επιστημονικές μεθόδους, καθώς και οι τρόποι με τους οποίους τέτοιες υπηρεσίες μπορούν να προσεγγίσουν ανθρώπους που αναζητούν λύσεις για προβλήματα υγείας.

Παπαδημητριάδης: «Οι αναμνήσεις που ανασύρονται με ύπνωση δεν είναι αξιόπιστες και μπορεί να είναι ψευδείς»

Ο κ. Παπαδημητριάδης, Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής μίλησε στην «Κοινωνία Ώρα MEGA» για το ζήτημα.

«Είναι γεγονός ότι έχει γεμίσει ο τόπος ψευδοϋπηρεσίες και ένας ιατρικός σύλλογος έχει ως αρμοδιότητά του τον έλεγχο της δεοντολογικής άσκησης της Ιατρικής και γι’ αυτό το λόγο διαθέτει πειθαρχικές εξουσίες. Η ανοχή επί χρόνια σε εμφανώς ατεκμηρίωτες ή παραπλανητικά παρουσιαζόμενες υπηρεσίες υγείας δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα της αγοράς που προσπαθεί να συναντήσει ίσως μια ζήτηση με την προσφορά της. Αναδεικνύει σοβαρό ζήτημα επάρκειας της εποπτείας. Η προστασία του πολίτη από την ψευδοεπιστήμη είναι μέρος της ευθύνης των θεσμών που έχουν αναλάβει να περιφρουρούν την αξιοπιστία και τη δεοντολογία της Ιατρικής και τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας. Υπάρχουν δύο πράγματα: η κλινική ύπνωση και η λεγόμενη ύπνωση αναδρομής σε προηγούμενες ζωές. Η κλινική ύπνωση έχει συγκεκριμένες, περιορισμένες, τεκμηριωμένες εφαρμογές. Για παράδειγμα, βοηθάει στη διαχείριση του πόνου μετά από ιατρικές επεμβάσεις και στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Στο εξωτερικό γίνεται περισσότερο με χαμηλή αποτελεσματικότητα. Προσέξτε όμως τη διατύπωση. Βοηθάει, συμπληρώνει, ενισχύει. Δεν θεραπεύει τα πάντα. Για παράδειγμα, τη διακοπή του καπνίσματος».

Για το ποια είναι η «παγίδα»: «Η ίδια η ιδιότητα που κάνει την ύπνωση χρήσιμη, η αυξημένη δεκτικότητα στην υποβολή, την κάνει και επικίνδυνη όταν χρησιμοποιείται για να ανακαλέσουμε αναμνήσεις. Η μνήμη μας δεν λειτουργεί σαν βιντεοκάμερα που καταγράφει και αναπαράγει πιστά. Κάθε φορά που θυμόμαστε κάτι, το ξαναχτίζουμε. Υπό ύπνωση λοιπόν, ανακαλούμε περισσότερα, αλλά ανάμεσά τους και λάθη. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι γινόμαστε πιο σίγουροι γι’ αυτό που θυμόμαστε, ακόμα και όταν είναι ψευδές. Γι’ αυτό η διεθνής επιστημονική κοινότητα έχει προειδοποιήσει εδώ και δεκαετίες ότι οι αναμνήσεις που ανασύρονται με ύπνωση δεν είναι αξιόπιστες. Τώρα η λεγόμενη θεραπεία αναδρομής σε προηγούμενες ζωές, που καταλαβαίνω ότι αφορά ίσως τον συγκεκριμένο θεραπευτή, πηγαίνει αυτό το πρόβλημα στο άκρο. Όταν ένας άνθρωπος υπό ύπνωση περιγράφει με συγκίνηση ότι ήταν στρατιώτης στη Ρώμη ή η Κλεοπάτρα ή έστω αγρότισσα το Μεσαίωνα, δεν έχουμε μπροστά μας απόδειξη μετενσάρκωσης, αλλά μια ιστορία που χτίζεται από τις προσδοκίες του ίδιου του «θεραπευόμενου», από τις ερωτήσεις του «θεραπευτή» και από υλικό που έχει συναντήσει στη ζωή του. Βιβλία, ταινίες, αφηγήσεις».

«Αυτό το ονομάζουμε κρυπτομνησία, δηλαδή παλιές πληροφορίες που επιστρέφουν χωρίς να αναγνωρίζουμε από πού προήλθαν και έτσι τις βιώνουμε ως κάτι καινούριο και προσωπικό. Είναι κακό γιατί δε μιλάμε για ένα αθώο παιχνίδι. Ένας άνθρωπος που υποφέρει με κατάθλιψη, άγχος ή τραύμα θα καθυστερήσει πρώτα πρώτα από μια θεραπεία που πραγματικά βοηθάει. Και αυτό είναι και η πεμπτουσία, όλης αυτής της ιστορίας που γίνεται αυτές τις μέρες για τις ψευδοθεραπείες, ότι έχουν κόστος ευκαιρίας για τον ασθενή. Δεν είναι μόνο η πλάσμαφαίρεση που έχει μια άμεση βλάβη, όπως είδαμε δυστυχώς με το χειρότερο τρόπο. Είναι όμως και η καθυστέρηση των ασθενών από τεκμηριωμένες επιστημονικά θεραπείες», συνέχισε.

«Ο συγκεκριμένος υπνοθεραπευτής δεν είναι γιατρός, ούτε είναι εγγεγραμμένος του Ιατρικού Συλλόγου. Ανήκει στην εποπτεία του Υπουργείου Υγείας ενδεχόμενα θα μπορούσε τουλάχιστον να ανήκει. Αλλά σε ό,τι αφορά όμως τον Ιατρικό Σύλλογο, εγώ θα σας πω ότι όλοι οι Ιατρικοί Σύλλογοι, όχι μόνο των Αθηνών, δεν έχουν μόνο την αρμοδιότητα να αδειοδοτούν ιατρεία, πολυϊατρεία και διαγνωστικά κέντρα, αλλά όπως επισημαίνετε, έχουν από τον νόμο έχουν και την ευθύνη για τον έλεγχο και την εποπτεία τους. Δεν είναι μόνο αυτός όμως. Εγώ σας λέω ότι και το Υπουργείο Υγείας εδώ ή κάποιοι εποπτικοί φορείς που ίσως αποδυναμώθηκαν, δεν υπάρχουν σήμερα, δεν έχουν τη δυνατότητα να τα ελέγξουν όλα αυτά τα πράγματα. Εγώ χαίρομαι που η εισαγγελία κινητοποιήθηκε και θα διερευνήσει τι έχει συμβεί εδώ. Αλλά όμως πρέπει να πω και το εξής και αν με ακούει η εισαγγελία, θα ήθελα να το λάβει υπόψιν. Δεν είναι μόνο να διερευνήσει αν δεν έγιναν οι έλεγχοι σωστά. Είναι και σε ποια βάση έγιναν ή δεν έγιναν. Γιατί, για παράδειγμα, σε δελτίο Τύπου του ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών το 2023 λέει ότι ανέχεται τις εναλλακτικές τύπου θεραπείες και λοιπά και λοιπά, αν προσφέρονται από τα μέλη του τα οποία έχουν επαρκή εκπαίδευση. Τι εννοεί επαρκή εκπαίδευση; Πιστοποιημένη από ποιον; Αν λοιπόν εμείς δεχόμαστε ότι αν είσαι γιατρός, μπορείς να προσφέρεις ψευδοθεραπείες και ψευδοδιαγνωστικές μεθόδους, τότε έχουμε πρόβλημα», συμπλήρωσε ο κ. Παπαδημητριάδης.

Φραγκάκη: «Γίνονται συνεχώς έλεγχοι»

Η νομική Σύμβουλος Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Κατερίνα Φραγκάκη μίλησε για το θέμα.

«Θα σας πω λοιπόν κύριε Παπαδημητριάδη, γιατί προφανώς δεν το γνωρίζετε ότι ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών και το νομικό τμήμα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, που τυγχάνει να βρίσκομαι εκεί από το 2011, καθημερινά ελέγχει χώρους, ιατρεία και μη ιατρεία και όπου υπάρχει ζήτημα αντιποίησης ιατρικής ή όπου φαίνεται ότι κάποιος γιατρός μέλος του ΙΣΑ, όπως μια περίπτωση ψυχίατρου ο οποίος μέσα στο χώρο είχαμε μάθει ότι είχε φάρμακα τα οποία θεωρήθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία ως ναρκωτικά, κίνησε την διαδικασία και σε αυτή την περίπτωση και σε πολλές άλλες περιπτώσεις που γνωρίζω και βρίσκομαι καθημερινά στα δικαστήρια γι’ αυτές τις περιπτώσεις και ο γιατρός αυτός είναι αυτή τη στιγμή υπόλογος για διακίνηση ναρκωτικών που ξέρετε ότι είναι κακούργημα. Έχει κλείσει το ιατρείο, τα πάντα. Και μάλιστα να σας πω ότι ο γιατρός αυτή τη στιγμή έχει πεθάνει, ο συγκεκριμένος. Λοιπόν, δεν μπορούμε, δεν μπορούμε να δίνουμε στοιχεία κατ’ αυτόν τον τρόπο διότι όπως ξέρετε στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν τα προσωπικά δεδομένα που είναι ένας αυστηρός νόμος.  Γίνονται και έλεγχοι να πω στον κύριο Παπαδημητριάδη και καθημερινά βρισκόμαστε στα δικαστήρια για τα ζητήματα που ανέφερε προηγουμένως, ως αντιποιήσεις»,

»Απλά ανέφερε ότι οι Ιατρικοί Σύλλογοι δεν κάνουν επαρκή εποπτεία ως όφειλαν για τους θεσμούς και βάσει του κατά των καταστατικών σκοπών. Να σας πω λοιπόν ότι και κάποιος ο οποίος είναι μη ιατρός, όπως στην περίπτωση που αναφέρατε κύριε Παπαδημητριάδη, ορθώς αν αντιποιείται την ιατρική, δηλαδή κάνει ιατρικές πράξεις, ας πούμε ότι ο υπνοθεραπευτής θέλει να δείξει ότι είναι ψυχίατρος και λέει σε έναν άνθρωπο ο οποίος είναι καταθλιπτικός «δεν θα πάρεις τα φάρμακά σου». Άρα αυτό είναι αντιποίηση ιατρικής. Και σε αυτή την περίπτωση, όταν έρχεται κάποιος ασθενής ο οποίος γνωστοποιεί στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών ότι υπάρχει τέτοιο ζήτημα, γίνεται έλεγχος και υπάρχουν πάρα πολλές τέτοιες περιπτώσεις. Όταν υπάρχουν ζητήματα αντιποίησης, όταν υπάρχουν αντιποιήσεις ιατρικής, όταν υπάρχουν ζητήματα αντιποίησης ειδικότητας, σας λέω με βεβαιότητα υπάρχουν πάρα πολλές υποθέσεις που τρέχουν αυτή τη στιγμή ενώπιον της δικαιοσύνης», σημείωσε.